Japonia wielu opowieści. Podsumowujemy Festiwal Literatury i Kultury Japońskiej

Festiwal Literatury i Kultury Japońskiej w Mrągowie - trzy dni pełne inspiracji

W dniach 11–13 czerwca 2026 roku Biblioteka Miejska w Mrągowie zaprosiła mieszkańców do niezwykłej podróży przez literaturę, sztukę i tradycję Kraju Kwitnącej Wiśni. Festiwal Literatury i Kultury Japońskiej stał się przestrzenią spotkań z autorami, warsztatów artystycznych oraz wydarzeń przybliżających zarówno klasyczne, jak i współczesne oblicza Japonii. Przez trzy dni uczestnicy mogli odkrywać fascynujący świat japońskiej poezji, literatury, sztuki i codzienności, poznając go z wielu różnych perspektyw.

Czwartek - poetyckie obrazy i Japonia bez stereotypów

Festiwal rozpoczęliśmy warsztatami haiku skierowanymi do młodzieży. Kameralne zajęcia wprowadziły uczestników w świat japońskiej poezji krótkiej, ucząc uważności, obserwacji i dostrzegania niezwykłości w pozornie zwyczajnych chwilach.

Spotkanie rozpoczęło się od „rozgrzewki zmysłów” - pracy ze zdjęciami, dźwiękami natury i skojarzeniami, które pobudzały wyobraźnię i wrażliwość uczestników. Młodzi twórcy poznali zasady budowy haiku oraz charakterystyczny dla tej formy sposób patrzenia na świat poprzez proste, precyzyjne obrazy. Następnie obserwowali otoczenie, zapisywali emocje, dźwięki i wrażenia, by na ich podstawie stworzyć własne utwory.

Efekty warsztatów zachwycały różnorodnością i dojrzałością obserwacji. Każde haiku było wyjątkowe, pełne osobistych refleksji i poetyckiej wrażliwości. Finałem zajęć była miniwystawa prac oraz wspólne czytanie wierszy, które pozwoliły uczestnikom podzielić się swoją twórczością i odkryć radość płynącą z pisania.

Popołudniu odbyło się spotkanie autorskie z Marcinem Bruczkowskim - pisarzem, podróżnikiem i autorem bestsellerowej książki „Bezsenność w Tokio”. Gość festiwalu zabrał uczestników w podróż po Japonii pozbawionej filtrów, mitów i internetowych stereotypów.

Dzięki wieloletniemu doświadczeniu zdobytemu podczas życia i pracy w Tokio autor opowiadał o codzienności mieszkańców Japonii, podejmując tematykę często powtarzanych wyobrażeń na temat tego kraju. Rozmawiano między innymi o kulturze pracy, stosunku do tatuaży oraz poziomie nowoczesności Japonii. Spotkanie miało interaktywny charakter - nie zabrakło pytań, dyskusji oraz quizu wiedzy o Japonii, który wzbudził wiele emocji. Najlepsi uczestnicy quizu otrzymali książki autora, a po zakończeniu spotkania był czas na autografy i indywidualne rozmowy.

Piątek - kreatywność inspirowana mangą i opowieści z Japonii

Drugi dzień festiwalu upłynął pod znakiem japońskiej popkultury oraz twórczych działań artystycznych. W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie młodych czytelników mangą i kulturą Japonii przygotowano dwa warsztaty prowadzone przez Paulinę Derę z Niezależnej Szkoły Artystycznej KreARTywni.

Podczas warsztatów rysunku mangi uczestnicy poznawali podstawy tworzenia charakterystycznych postaci, uczyli się zasad proporcji, anatomii oraz sposobów przedstawiania emocji za pomocą mimiki i gestów. Rozmawiano także o budowaniu bohaterów, dynamice postaci i narracji wizualnej. Powstało wiele interesujących prac, a uczestnicy chętnie eksperymentowali z własnymi pomysłami, rozwijając swoje umiejętności i kreatywność.

Równie dużym zainteresowaniem cieszyły się warsztaty rysunku w stylu kawaii. Uczestnicy poznali podstawy szkicowania, projektowania własnych bohaterów oraz tworzenia historii inspirowanych charakterystyczną japońską estetyką „uroczości”. Powstały dziesiątki barwnych postaci i niezwykle pomysłowych ilustracji, a spotkanie przebiegało w atmosferze swobodnej twórczości, wymiany inspiracji i dobrej zabawy.

Wieczorem uczestnicy festiwalu spotkali się z Piotrem Milewskim - pisarzem, podróżnikiem i autorem cenionych reportaży poświęconych Japonii. Spotkanie stało się okazją do odbycia niezwykłej podróży przez Tokio, Kioto, Osakę, Hiroszimę i wyspę Miyajima, bez konieczności opuszczania Mrągowa.

Autor, opierając się na własnych doświadczeniach zdobytych podczas dziewięciu lat spędzonych w Japonii, opowiadał o codziennym życiu mieszkańców, pracy w japońskiej korporacji, różnicach kulturowych i nieporozumieniach wynikających ze zderzenia odmiennych sposobów myślenia. Była to opowieść pełna ciekawych obserwacji, humoru i refleksji, pozwalająca spojrzeć na Japonię z perspektywy osoby, która przez lata była częścią tamtejszej rzeczywistości.

Sobota - finał pełen tradycji, literatury i spotkań

W sobotę, 13 czerwca 2026 roku, odbył się finałowy dzień Festiwalu Literatury i Kultury Japońskiej organizowanego przez Bibliotekę Miejską w Mrągowie. Był to dzień wypełniony spotkaniami autorskimi, pokazami tradycyjnych japońskich sztuk oraz licznymi atrakcjami, które pozwoliły uczestnikom lepiej poznać bogactwo literatury, historii i kultury Kraju Kwitnącej Wiśni.

Pierwszym punktem programu było spotkanie autorskie z Aleksandrą Görlich – autorką książek, historyczką sztuki i znawczynią kultury Japonii. Rozmowa koncentrowała się wokół książki „Ichigo ichie. Wchodząc na drogę herbaty”, poświęconej chadō, czyli japońskiej drodze herbaty. Wyjątkowym uzupełnieniem spotkania był tradycyjny pokaz ceremonii herbacianej przygotowany we współpracy ze Stowarzyszeniem Senshinkai Chadō Urasenke Tankōkai.

Specjalnie zaaranżowana przestrzeń inspirowana pawilonem herbacianym pozwoliła uczestnikom poznać atmosferę autentycznej ceremonii. Goście mogli dowiedzieć się, czym jest tokonoma - ozdobna wnęka stanowiąca ważny element pawilonu herbacianego - oraz poznać tradycyjne utensylia wykorzystywane podczas przygotowywania herbaty, takie jak chawan, chashaku, chasen czy natsume. Prowadzący zwrócili uwagę na znaczenie lokalnych elementów wykorzystywanych podczas ceremonii, podkreślając, że zarówno kwiaty, jak i naczynia powinny harmonizować z porą roku i miejscem spotkania. Uczestnicy poznali również zasady obowiązujące podczas ceremonii, w tym szczególną rolę pierwszego gościa, a także dowiedzieli się o współpracy stowarzyszenia z Japonią i możliwościach wyjazdu na stypendium do Kioto.

Kolejnym wydarzeniem było spotkanie autorskie z Anną Bielak - autorką dwutomowego poradnika „Zrozumieć kimono”, prezeską Polskiego Stowarzyszenia Kimona „Kimonobeya” oraz dyplomowaną nauczycielką sztuki kitsuke. Spotkanie połączyło prezentację publikacji z praktycznym pokazem ubierania kimona, współprowadzonym przez członków stowarzyszenia.

Podczas prelekcji uczestnicy poznali historię i znaczenie kimona w kulturze japońskiej. Dowiedzieli się między innymi, że samo słowo „kimono” zaczęło funkcjonować powszechnie dopiero po pojawieniu się w Japonii zachodnich ubiorów. Anna Bielak opowiedziała także o zasadach doboru wzorów, kolorów i dodatków zależnych od okazji oraz pory roku. Szczególnie interesującym wątkiem była historia zmian w estetyce kimon, które były efektem restrykcyjnych przepisów obowiązujących w okresie Edo pod rządami rodu Tokugawa.

Duże zainteresowanie wzbudziła również część praktyczna spotkania. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak zakłada się letnie kimono oraz yukatę, a także przekonać się, jak za pomocą odpowiednich dodatków i technik dopasować strój uszyty dla osoby o zupełnie innych wymiarach. Pokaz z udziałem ochotniczek z publiczności spotkał się z dużym entuzjazmem i licznymi pytaniami ze strony uczestników.

Równolegle w godzinach 11.00-15.00 w holu Mrągowskiego Centrum Kultury odbywało się wydarzenie towarzyszące pod nazwą „Ścieżki Papieru i Słów”. Przygotowane stanowiska promocyjne, warsztatowe i wystawiennicze stworzyły przestrzeń do aktywnego poznawania japońskiej kultury przez uczestników w każdym wieku.

Dużą popularnością cieszyła się stacja origami, gdzie pod okiem bibliotekarki można było samodzielnie tworzyć tradycyjne papierowe formy. Odwiedzający chętnie korzystali również z punktu książki prezentującego literaturę japońską, publikacje poświęcone historii i kulturze Japonii oraz mangi dostępne do wypożyczenia.

Nie brakowało także atrakcji dla miłośników aktywnej zabawy. W kąciku tradycyjnych zabawek japońskich uczestnicy mogli spróbować swoich sił w zabawie kendamą, daruma otoshi czy japońskimi bączkami. Stanowisko animował pisarz Piotr Milewski, który chętnie rozmawiał z uczestnikami o Japonii i swojej twórczości.

Powodzeniem cieszył się również punkt tworzenia zakładek w stylu kawaii i mangowym, prowadzony przez przedstawiciela Niezależnej Szkoły Artystycznej KreARTywni, a najmłodsi uczestnicy z zaangażowaniem korzystali ze stacji kolorowanek o tematyce japońskiej.

Wyjątkową atrakcją okazał się także punkt fotograficzny. Dzięki specjalnie przygotowanemu tłu przedstawiającemu ulicę japońskiego miasta oraz udostępnionym kimonom uczestnicy mogli wykonać pamiątkowe zdjęcia, a profesjonalna fotografka uwieczniała te wyjątkowe chwile.

Wszystkie przygotowane stacje cieszyły się dużym zainteresowaniem i pozwoliły uczestnikom choć na chwilę przenieść się do Japonii bez opuszczania Mrągowa. Finałowy dzień Festiwalu Literatury i Kultury Japońskiej był doskonałą okazją do zdobywania wiedzy, rozwijania zainteresowań, spotkań z pasjonatami oraz wspólnego odkrywania bogactwa japońskiej tradycji i współczesności.

Dziękujemy za wspólną podróż

Tegoroczny Festiwal Literatury i Kultury Japońskiej pokazał, jak wiele oblicz ma współczesna Japonia i jak fascynującym źródłem inspiracji pozostaje jej literatura, sztuka oraz tradycja. Przez trzy dni uczestnicy mogli rozwijać swoje pasje, poznawać nowych autorów, zdobywać wiedzę i twórczo spędzać czas.

Dziękujemy wszystkim gościom, prowadzącym, partnerom oraz uczestnikom za stworzenie wyjątkowej atmosfery tego wydarzenia. Mamy nadzieję, że festiwal pozostawił wiele inspiracji i zachęcił do dalszego odkrywania literatury oraz kultury Kraju Kwitnącej Wiśni. Do zobaczenia podczas kolejnych wydarzeń organizowanych przez Bibliotekę Miejską w Mrągowie!

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.